Polecamy:   Portal Katowic   Woj. ¦l±skie   Stolica Górnego ¦l±ska deutsch | english | česky | ¶lőnský | schläsch
Wrocław Dolny ¦l±sk

Aktualno¶ci
O Wrocławiu
¦l±sk,DolnyiGórny
Dolno¶l±zacy
Poezja
Artykuły
Galerie
Plan miasta
Imprezy
Forum
Ciekawe strony
Euro 2012
Nasza akcja
Reklama


Li¶ć dębu
- to zapomniany w¶ród wrocławian symbol ¦l±ska, którego Wrocław jest stolic±...
czytaj więcej




Z ŻYCIA WROCŁAWIA
Akcja "Znicz w parku"Jaki¶ czas temu umówili¶my się w redakcji, by 1 listopada zapalić lampkę na zapomnianej kwaterze cmentarnej - w pobliżu własnego miejsca zamieszkania. Dzi¶ w miejscach dawnych cmentarzy częstokroć mieszcz± się miejskie parki. O wielu miejscach wiecznego spoczynku dawnych mieszkańców ¦l±ska, nikt dzisiaj już nie pamięta. Wybrałem się zatem w ostatni poniedziałek w jedno takie miejsce.

Fot. Maciej Wołodko
Obecnie jest to niewielki skwer za zajezdni± tramwajow± nr 6 (D±bie), przy ul. Wróblewskiego. O cmentarzu w tym miejscu dowiedziałem się w formie miejskiej legendy, powtarzanej po zmroku przy paru puszkach piwa. Jak zwykle w takich przypadkach, potraktowałem rzecz jako "możliwe, ale mało wiarygodne". Dopiero w ubiegłym roku trafiłem (przypadkiem) na ¶lad tej historii w dokumentach. Gregor Thum w ksi±żce "Wrocław obce miasto 1945 i potem", przytacza obszerne fragmenty pamiętników i wspomnień polskich osadników z lat 1945-1947. I jest: w maju 1945 roku, gdy szło się Tiergartenstrasse w stronę osiedli Bischofswalde i Zimpeln i gdy minęło się zajezdnię tramwajow±, mijało się także po lewej stronie zbiorowe groby, do których starszy mężczyzna zwoził furmank± ciała. Tak zanotowała w swoim pamiętniku kobieta, która wraz z rodzin± i całym dobytkiem w kilku walizkach pod±żała ku mniej zniszczonej czę¶ci Breslau (osiedle Bischofswalde). Widok, komponuj±cy się z rykami niedożywionych zwierz±t z ZOO i przewróconym nieopodal składem tramwajowym, był - jak wspominała - przygnębiaj±cy i irracjonalny. Tyle dokumenty.

Kogo tam pochowano? Okolicznych mieszkańców? Przymusowych robotników buduj±cych niedaleko pod gradem radzieckich bomb pas startowy lotniska (dzisiejszy plac Grunwaldzki)? Obrońców Festung Breslau? Albo i jego zdobywców... Nie wiem.

Było jednak rzecz± naturaln±, że lampkę pójdę zapalić wła¶nie tam - w miejscu, które składa się na mój heimat, które mijam tysi±ce razy, które nasi±kło drobnymi wspomnieniami (dobrymi i złymi), które na najprywatniejszej mapie ¶wiata jak± wielu z nas nosi w głowach, leży dla mnie w ¶cisłym centrum. Na tym niewielkim obszarze, gdzie ojczyzn± jest każdy kamień i każde drzewo. Gdzie każda z ulic pamięta nasze dzieciństwo, dorastanie, kłótnie, miło¶ci, pasje, czy smutki. Gdzie rozpoznajemy nawet zapach powietrza i codzienne dĽwięki. W miejscu, w którym wracaj±c z dłuższej podróży i zbliżaj±c się do domu człowiek czuje już, że jest u siebie.

Wybaczcie mi tę poetyck± dygresję o ojczyĽnie, ale ona ma na celu pokazać, jak wielkie było moje zdumienie gdy dotarłem na miejsce. Pod sporych rozmiarów iglakiem stał krzyż. Stary, zdaje się z metalowych k±towników i skorodowany. A pod krzyżem stał ¶wieżo zapalony znicz. Jakby zmaterializował się tu przed chwil±. Wytrzeszczyłem oczy nie bardzo wiedz±c jak to się stało, że nigdy wcze¶niej go nie zauważyłem. I jak to się stało, że kto¶ uprzedził mnie dzi¶ ze zniczem w tym parczku. Osłupienie przerodziło się w w±tpliwo¶ci. Może to zbieg okoliczno¶ci? Może tu póĽniej kto¶ zgin±ł - np. wpadł pod tramwaj trzy kroki dalej i st±d krzyż w tym miejscu? Stoi w cieniu, więc mijaj±c go codziennie tramwajem lub autem, nie zwróciłem nań uwagi. Przechodziłem tędy setki razy, siadywałem na pobliskiej ławce - nie popatrzyłem i już. Być może tych dwóch historii: grobów z 1945 i krzyża nic nie ł±czy. - Mój krytyczny umysł ze wszystkich sił próbuje sfalsyfikować cisn±c± się na usta teorię. Mimo wszystko, nie jestem w stanie tego wykluczyć. To może być krzyż dla pogrzebanych tu ofiar oblężenia Festung Breslau. I kto¶ o nim jeszcze pamięta.

Ustawiam obok drug± lampkę, robię kilka ujęć i wracam do spraw współczesnych.





Maciej Wołodko
© SlaskWroclaw.info 2007-2015 | O portalu | Redakcja | Promocja | Reklama
   Góra   Wstecz